ความรู้และวิชาการ » สำหรับประชาชนทั่วไป » วัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูก
TGCS Newsletter
สมัครรับข่าวสารจากสมาคม เพียงกรอกอีเมลของท่าน



TGCS Poll
ท่านมีความคิดเห็นอย่างไรกับ รูปแบบใหม่ของเว็บไซต์สมาคม

ดีมาก
ดี
พอใช้
ควรปรับปรุง
แย่

TGCS Song
เพลงสมาคม

สมาคมมะเร็งนรีเวชไทย-Thai Gynecologic Cancer Society



สำหรับประชาชนทั่วไป
Written by Webmaster @ TGCSThai
02 มกราคม 2556 10:36:54
Share on Twitter Share  Share on Google+ Share



วัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูก






วัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูก


ทำไมการฉีดวัคซีนจึงป้องกันมะเร็งปากมดลูกได้
          เพราะสาเหตุสำคัญของมะเร็งปากมดลูกเกิดจากการติดเชื้อไวรัสที่เรียกว่า “ฮิวแมนแพปพิลโลมาไวรัส” (human papillomavirus, HPV) เรียกย่อ ๆ ว่า เชื้อ “เอชพีวี” ดังนั้นทางการแพทย์จึงผลิตวัคซีนเพื่อฉีดกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันต่อต้านการติดเชื้อไวรัสชนิดนี้ ที่เรียกว่า “วัคซีนเอชพีวี” ซึ่งสามารถป้องกันมะเร็งปากมดลูกที่เกิดจากเชื้อเอชพีวีที่นำมาผลิตเป็นวัคซีนได้ บางคนจึงเรียกว่า “วัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูก”


วัคซีนผลิตมาจากอะไร
          วัคซีนนี้ผลิตจากโปรตีนที่เปลือกหุ้มเชื้อไวรัส ซึ่งไม่ใช่โปรตีนที่ทำให้เกิดมะเร็ง ดังนั้นการฉีดวัคซีนจึงปลอดภัย ไม่ก่อให้เกิดโรคจากการฉีดวัคซีน ในวัคซีนจะมีการใส่สารเสริมการกระตุ้นภูมิคุ้มกันดัวย เพื่อให้ระดับภูมิคุ้มกันสูงและอยู่ในกระแสเลือดได้นาน ๆ


ป้องกันมะเร็งปากมดลูกได้เท่าไร
          เนื่องจากเชื้อเอชพีวีที่เป็นสาเหตุของมะเร็งปากมดลูกมีประมาณ 15-20 สายพันธุ์ สายพันธุ์หลักที่เป็นสาเหตุส่วนใหญ่ของมะเร็งปากมดลูกทั่วโลก รวมทั้งในประเทศไทยด้วย คือสายพันธุ์ที่ 16 และ 18 ซึ่งเป็นสาเหตุประมาณร้อยละ 70-75 ของมะเร็งปากมดลูกทั้งหมด วัคซีนเอชพีวีในปัจจุบันผลิตจากเชื้อเอชพีวี สายพันธุ์ที่ 16 และ 18 ดังนั้นจึงครอบคลุมเชื้อเอชพีวีที่เป็นสาเหตุได้ประมาณร้อยละ 70-75 ของมะเร็งปากมดลูก


ทำไมฉีดวัคซีนที่แขนจึงป้องกันมะเร็งที่ปากมดลูกได้
          เนื่องจากวัคซีนกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันในกระแสเลือด ซึ่งภูมิคุ้มกันนี้จะไหลเวียนไปทั่วร่างกาย และออกจากกระแสเลือดในรูปของมูกและสารคัดหลั่งที่ปากมดลูกและช่องคลอด จึงป้องกันการ ติดเชื้อเอชพีวีที่อวัยวะเหล่านี้ได้ ถ้าไม่ติดเชื้อเอชพีวีก็จะไม่เป็นมะเร็งปากมดลูกจากเชื้อดังกล่าว


ต้องฉีดกี่เข็ม
          ต้องฉีดทั้งหมด 3 เข็ม โดยฉีดเข้ากล้ามเนื้อต้นแขนหรือกล้ามเนื้อสะโพก เข็มที่ 2 ฉีดห่างจากเข็มแรก 1-2 เดือน ส่วนเข็มที่ 3 ฉีดห่างจากเข็มแรกประมาณ 6 เดือน


มีผลข้างเคียงอะไรบ้าง
          วัคซีนมีความปลอดภัยสูง อาการข้างเคียงหรือเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่พบบ่อยคือ อาการปวด บวม แดงบริเวณที่ฉีดยา ซึ่งจะไม่รุนแรงและหายได้เองใน 2-3 วัน อาการข้างเคียงอื่น ๆ ที่อาจจะพบได้ในบางคนได้แก่ อาการปวดศีรษะ มีไข้ มึนงง คลื่นไส้ ปวดกล้ามเนื้อ ซึ่งจะไม่รุนแรงและหายไปได้เอง


ฉีดได้ตั้งแต่อายุเท่าไร
          การฉีดวัคซีนเอชพีวีจะได้ประโยชน์สูงที่สุดถ้าฉีดก่อนที่จะติดเชื้อเอชพีวีหรือก่อนมีเพศสัมพันธ์ เพราะการติดเชื้อเอชพีวีส่วนใหญ่เกือบทั้งหมดเกิดจากการมีเพศสัมพันธ์กับผู้ชายที่มีเชื้อเอชพีวีอยู่ ซึ่งผู้ชายจะไม่มีอาการผิดปกติ อายุที่มีข้อมูลของการฉีดวัคซีนเอชพีวีคือ 9 ปีขึ้นไป ในต่างประเทศจะแนะนำให้ฉีดวัคซีนในสตรีวัยแรกรุ่น อายุ 12-14 ปี ด้วยเหตุผล 3 ประการคือ 1.ส่วนใหญ่ยังไม่มีเพศสัมพันธ์ 2.ยังไม่ติดเชื้อเอชพีวี และ3.วัคซีนสามารถกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันได้สูงกว่าในผู้ใหญ่


จะต้องฉีดกระตุ้นซ้ำหรือไม่
          ในปัจจุบันการฉีดวัคซีนเพื่อกระตุ้นซ้ำยังไม่มีข้อมูลว่าควรฉีดเมื่อไร


ภูมิคุ้มกันอยู่ได้นานเท่าไร
          จากการคำนวณทางคณิตศาสตร์คาดว่าภูมิคุ้มกันน่าจะอยู่ได้นานอย่างน้อย 20-30 ปี หรืออาจจะนานตลอดชีวิต


มีข้อห้ามในการฉีดหรือไม่
          ข้อห้ามได้แก่
                 1. ผู้ที่มีอาการแพ้หรือมีภาวะไวเกินต่อสารประกอบในวัคซีน เช่น ยีสต์ และสารเสริมการกระตุ้น
                 2. ผู้ที่มีอาการที่บ่งชี้ว่าเคยแพ้หรือมีภาวะไวเกินหลังจากการฉีดวัคซีนครั้งแรก


ต้องตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกก่อนฉีดหรือไม่
          ถ้ายังไม่เคยมีเพศสัมพันธ์ ไม่จำเป็นต้องตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกหรือแพปสเมียร์ก่อนฉีดวัคซีน ถ้าเคยมีเพศสัมพันธ์แล้วแต่ไม่เคยทำแพปสเมียร์มาก่อนหรือทำไม่สม่ำเสมอ ควรทำแพปสเมียร์ เพื่อตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก สามารถฉีดวัคซีนได้ และควรมาตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกตามคำแนะนำของแพทย์


มีเพศสัมพันธ์แล้วฉีดวัคซีนได้หรือไม่
          สตรีที่มีเพศสัมพันธ์แล้วสามารถฉีดวัคซีนเอชพีวีได้ แต่ประโยชน์ที่จะได้รับจากการฉีดวัคซีนอาจจะน้อยกว่าสตรีที่ยังไม่เคยมีเพศสัมพันธ์หรือยังไม่เคยติดเชื้อมาก่อน และยังต้องมารับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกอย่างสม่ำเสมอตามปกติ แม้จะเคยฉีดวัคซีนมาก่อนมีเพศสัมพันธ์ก็ตาม


เคยเป็นรอยโรคก่อนมะเร็งปากมดลูกมาก่อนฉีดได้หรือไม่
          สามารถฉีดวัคซีนเอชพีวีในสตรีที่เคยเป็นรอยโรคก่อนมะเร็งปากมดลูกมาก่อน แต่ต้องเน้นย้ำว่าประโยชน์ที่จะได้รับจากการฉีดวัคซีนอาจมีจำกัดและต้องมารับการตรวจติดตามผลการรักษาและการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกอย่างสม่ำเสมอตามคำแนะนำปกติ


การฉีดวัคซีนใช้รักษาผลตรวจคัดกรองที่ผิดปกติได้หรือไม่
          วัคซีนเอชพีวีไม่มีจุดประสงค์ในการใช้รักษาผู้ที่ตรวจพบเชื้อเอชพีวีหรือผลตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกผิดปกติตลอดจนรอยโรคก่อนมะเร็งปากมดลูก ถ้ามีภาวะดังกล่าวควรได้รับการตรวจรักษาตามความเหมาะสม


ถ้าตั้งครรภ์ฉีดได้หรือไม่
          ไม่แนะนำให้ฉีดวัคซีนในขณะตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ระหว่างการฉีดวัคซีนเอชพีวีให้ครบ 3 เข็ม ควรคุมกำเนิดไว้ก่อนจนถึงหลังฉีดเข็มที่ 3 ไปนานอย่างน้อย 1 เดือน หากพบว่าตั้งครรภ์ขณะกำลังได้รับวัคซีนแต่ยังฉีดไม่ครบ ให้ฉีดวัคซีนเข็มที่เหลือต่อในช่วงหลังคลอด


ฉีดแล้วไม่ต้องมาตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกอีกใช่ไหม
          การฉีดวัคซีนเอชพีวี ไม่สามารถใช้ทดแทนการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกได้ทั้งหมด ดังนั้นถึงแม้ว่าจะฉีดวัคซีนแล้ว ก็ยังต้องมารับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกอยู่ตามที่แพทย์นัด ทั้งนี้เพื่อตรวจหาความผิดปกติที่อาจจะเกิดจากเชื้อเอชพีวีสายพันธุ์อื่นที่ไม่ได้มีอยู่ในวัคซีน การฉีดวัคซีนเอชพีวีควบคู่กับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกอย่างสม่ำเสมอจะทำให้การป้องกันมะเร็งปากมดลูกมีประสิทธิภาพสูงมากขึ้นไปอีก


*แม้ฉีดวัคซีนเอชพีวีแล้ว ก็ต้องมารับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก*




Search
กรุณากรอกคำค้น



Official Partners
iCheckTest
Roche
sd