ความรู้และวิชาการ
Written by Webmaster @ TGCSThai
12 กันยายน 2557 07:14:18

ภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำในผู้ป่วยมะเร็งนรีเวช


นิยาม

Venous thromboembolism (VTE) ตามศัพท์บัญญัติราชบัณฑิตยสถาน คือ “ภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำ” หมายถึง ภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำส่วนลึกท่ีขา (Deep vein Thrombosis, DVT) ซึ่งอาจมีผลเสียตามมา โดยเฉพาะเมื่อมีภาวะลิ่มเลือดหลุดอุดหลอดเลือดท่ีปอด (Pulmonary Embolism, PE) ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้ หลักฐานทางคลินิกและทางพยาธิได้แสดงให้เห็นว่าภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำเป็นภาวะแทรกซ้อนของโรคมะเร็งที่สาคัญโดยอาจทำให้ผู้ป่วยมีอาการหอบ เหนื่อยเจ็บหน้าอก หรือเสียชีวิตจากการท่ีมีลิ่มเลือดไปอุดที่หลอดเลือดของปอด หรืออาจทำให้ผู้ป่วยมีอาการเจ็บปวดบวมที่ขาทำให้คณุภาพของผู้ป่วยชีวิตเลวลง ความสัมพันธ์ของโรคมะเร็งกับภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำมีรายงานมา ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1865 โดย Professor Armand Trousseau ได้บรรยายถึงความ สัมพันธ์ทางคลินิกระหว่างภาวะการเกิดภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำที่ไม่ทราบ สาเหตุ (idiopathic VTE) กับการเกิด occult malignancy ในปี ค.ศ. 1878 Billroth ก็ได้กล่าวถึงการพบเซลล์มะเร็งอยู่ในลิ่มเลือดซึ่ง เป็นหลกั ฐานแสดงให้เห็นถึงความ สัมพันธ์ระหว่างภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำกับการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็ง ในช่วง 20-30 ปีหลังนี้ความรู้ความเข้าใจเก่ียวกับภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำ กับโรคมะเร็งได้เพิ่มขึ้น อย่างมาก จากการศึกษาโดยการตรวจศพพบว่าภาวะลิ่ม เลือดอุดหลอดเลือดดำพบได้สูงมากในผู้ป่วยโรคมะเร็ง และเป็นสาเหตุการตาย อันดับที่ 2 ในผู้ป่วยโรคมะเร็ง โดยร้อยละ 15 ได้รับการวินิจฉัยก่อนเสียชีวิตและ ร้อยละ 35-50 พบจากการตรวจศพผู้ป่วยโรคมะเร็งเกือบทุกรายแม้จะยังไม่มีอาการ แสดงของภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำ แต่จะพบว่ามีการกระตุ้น การแข็งตัวของ เลือดเกิดขึ้นแล้วในพลาสม่าของผู้ป่วยมีการศึกษาได้แสดงให้เห็นว่าผู้ป่วยโรคมะเร็ง 6 แนวทางการดูแลภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำในผ้ปู่วยมะเร็งนรีเวชพ.ศ.2557 มีระดับของ tissue factor (TF), factor VIIa, thrombin-antithrombin complex (TAT), prothrombin fragment 1+2 (PF 1+2) และ factor XIIa ในพลาสม่าสูงกว่า ในกลุ่ม ควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ระบาดวิทยาของภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำในผู้ป่วยโรคมะเร็ง ภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำอาจเป็นอาการนำของโรคมะเร็งในผู้ป่วย บางราย พบว่าร้อยละ 20-30 ของผู้ป่วยที่มีภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำครั้ง แรก จะสัมพันธ์กับการที่มีโรคมะเร็งร่วมด้วย นอกจากนี้ภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำ อาจเป็นภาวะแทรกซ้อนภายหลังการรักษาโรคมะเร็งในทางตรงข้ามผู้ป่วยโรคมะเร็ง จะมีความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำสูง กว่าผู้ป่วยที่ไม่มีโรคมะเร็ง ประมาณ 6 เท่า ผู้ป่วยโรคมะเร็งท่ีมีภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำร่วมด้วยจะมีการ พยากรณ์โรคที่เลวกว่าผู้ป่วยที่ไม่มีภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำร่วมด้วย ในผู้ป่วยท่ีมีภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดาจะพบว่ามีอุบัติการของโรค มะเร็งร่วมด้วยสูงกว่าในผู้ป่วยที่ตรวจไมพ่บว่ามีภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำ 2-4 เท่านอกจากนี้ยังมีการศกึษาอุบัติการของโรคมะเร็งในผู้ป่วยภาวะลิ่มเลือดอุดหลอด เลือดดำที่ไม่ทราบสาเหตุเทียบกับในผู้ป่วยท่ีทราบสาเหตของการเกิดภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำ (secondary VTE) พบว่าร้อยละ 7.6 ของผู้ป่วยที่เป็นภาวะลิ่ม เลือดอุดหลอดเลือดดำที่ไม่ทราบสาเหตุ จะเกิดโรคมะเร็งขึ้นในระยะเวลา 12 เดือนที่ ติดตาม เมื่อเทียบกับร้อยละ 1.9 ในผู้ป่วยที่เป็นภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำที่ ทราบสาเหตุ นอกจากนี้ผู้ป่วยที่มีการกลับเป็นซำ้ของภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำที่ไม่ทราบสาเหตุมีอัตราเสี่ยงท่ีจะเกิดโรคมะเร็งสูงเป็น 9 เท่าของผู้ป่วยท่ีเป็น ภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดาที่ทราบสาเหตุ 




ค้นหาข้อมูลในเว็บไซต์

กรุณากรอกคำค้น

Official Partners